Privacyrisico's in het sociaal domein

Het lijdt geen twijfel: de veranderingen in het sociaal domein zijn ingrijpend en omvangrijk. In gesprekken over de ontwikkelingen in dat domein, valt ons op dat ambtenaren zich met enige regelmaat zorgen maken over de gegevensuitwisseling. Zij doelen dan niet op een aanstaande ICT-flater, maar op privacyrisico’s. Als die risico’s niet voldoende beheerst zijn en het College Bescherming Persoonsgegevens een beetje oplet, kan dat zomaar een boete van 800.000 euro opleveren. Aan de andere kant: als je het goed doet val je in de prijzen. Wethouder Mohamed El Mokaddem en projectleider Yvonne Sieverts ontvingen namens de gemeente Westland begin deze maand de Aanmoedigingsprijs Privacy 2015.

De verandering in het sociaal domein brengt ook veranderingen in de borging van privacy met zich mee. En als het om veranderen gaat heeft het onze interesse: hoe doe je dat, goed (of beter) beschermen van de persoonlijke levenssfeer? Met een hek red je het niet. Eén conclusie valt na een korte verkenning te trekken: we zijn nog op zoek naar de ideale aanpak. Een eerste verkenning levert drie beelden op:

  1. We maken er werk van. Van het eerder genoemde College tot aan de Beleidsvisie 'Zorgvuldig en bewust; Gegevensverwerking en Privacy in een gedecentraliseerd sociaal domein' (kamerbrief-over-de-beleidsvisie-privacy-in-sociaal-domein.pdf) en instrumenten als 'privacy impact assessments': er lijkt goed over nagedacht en er is hoe dan ook veel werk in gaan zitten.
  2. We doen heftig pogingen om het op zich abstracte begrip hanteerbaar en concreet te maken. Zo geeft de Gemeente van de Toekomst in het 3D journaal vier tips: vraag je af of je gegevens echt nodig hebt, zorg voor transparantie en maak duidelijke afspraken, let op de beveiliging van ICT-systemen en leer van andere gemeenten. Via een scan van VISD kun je snel vaststellen of je op het goede spoor zit.
  3. We besteden vooral aandacht aan de ‘harde kant’ van privacybescherming. Hoewel er wel degelijk aandacht is voor bewustwording, voor cultuur, voor houding en gedrag ademen de documenten jargon ('triagekader voor privacy'), regels en procedures ('is er een gedragscode') en andere structuurmaatregelen ('is er een functionaris gegevensbescherming'). En er is meer nodig om de aanmoedigingsprijs te winnen, zoals in het juryrapport te lezen is.

Zie ook: 
>> www.vng.nl/onderwerpenindex/sociaal-domein-algemeen/nieuws/aanmoedigingsprijs-privacy-2015-naar-westland 
>> www.vng.nl/files/vng/juryrapport_aanmoedingsprijs_privacy.pdf

Auteur(s):

Jordi de Vreede