Donderdag 17 maart

Een deel van de groep is deze  ochtend naar het lokale ziekenhuis geweest. Rondleiding gekregen en ook gesprekken met specialisten. Zowel hogescholen, ziekenhuis en bedrijven uit onze delegatie hebben hierbij samenwerkingsmogelijkheden verkend.

Wij zijn deze ochtend naar een eco-park geweest. Ook weer nieuw aangelegd, net als eigenlijk alles hier. Je ziet aan dit soort projecten wel dat milieu belangrijker wordt. Een van de opvallende attracties in het park was ringwerpen. Niet zoals in Nederland de ring ergens omheen gooien en vervolgens een teddybeer of speelgoedpistooltje winnen. Nee, hier stonden schildpadden, hagedissen, vissen, vogels en pakjes sigaretten (!) in kleine kooitjes/kommetjes en daar moest je de ring overheen gooien. De winnaar kreeg het betreffende dier naar huis. Jammer was dat er bijna niemand in het park was en dat de dieren in volle zon stonden te bakken.

Een deel van de groep is deze  ochtend naar het lokale ziekenhuis geweest. Rondleiding gekregen en ook gesprekken met specialisten. Zowel hogescholen, ziekenhuis en bedrijven uit onze delegatie hebben hierbij samenwerkingsmogelijkheden verkend.

Wij zijn deze ochtend naar een eco-park geweest. Ook weer nieuw aangelegd, net als eigenlijk alles hier. Je ziet aan dit soort projecten wel dat milieu belangrijker wordt. Een van de opvallende attracties in het park was ringwerpen. Niet zoals in Nederland de ring ergens omheen gooien en vervolgens een teddybeer of speelgoedpistooltje winnen. Nee, hier stonden schildpadden, hagedissen, vissen, vogels en pakjes sigaretten (!) in kleine kooitjes/kommetjes en daar moest je de ring overheen gooien. De winnaar kreeg het betreffende dier naar huis. Jammer was dat er bijna niemand in het park was en dat de dieren in volle zon stonden te bakken.

Daarna met de bus naar Shanghai. Vier uur in de bus gezeten, maar wel de moeite waard. Toen we 's avonds de stad inreden was de stad al mooi verlicht. Een indrukwekkende skyline met enorme wolkenkrabbers. Na het inchecken zijn we naar de Bund gegaan; de lokale Boulevard. Adembenemend (ook door luchtvervuiling...).

Er wonen heel veel arbeiders in de stad die eens per jaar naar "huis" gaan op het platteland, met Chinees nieuwjaar. Dat zorgt voor de grootste volksverhuizing ter wereld (200 miljoen reizigers). Ze hebben vaak nog gezin daar op het platteland. Een gezin wil hier zeggen man, vrouw en 1 kind, want hier geldt de zgn. Eén-kind-politiek in China. Krijg je toch een tweede kind, dan wordt dat niet geregistreerd. Dan bestaat het kind dus niet voor de regering en heeft het geen recht op onderwijs, gezondheidszorg etc. Enorm hard en voor mij ook onvoorstelbaar. China is toch gebaseerd op het communisme waarbij iedereen gelijk is en voor elkaar zorgt...

Daarna met de bus naar Shanghai. Vier uur in de bus gezeten, maar wel de moeite waard. Toen we ’s avonds de stad inreden was de stad al mooi verlicht. Een indrukwekkende skyline met enorme wolkenkrabbers. Na het inchecken zijn we naar de Bund gegaan; de lokale Boulevard. Adembenemend (ook door luchtvervuiling…).

Er wonen heel veel arbeiders in de stad die eens per jaar naar “huis” gaan op het platteland, met Chinees nieuwjaar. Dat zorgt voor de grootste volksverhuizing ter wereld (200 miljoen reizigers). Ze hebben vaak nog gezin daar op het platteland. Een gezin wil hier zeggen man, vrouw en 1 kind, want hier geldt de zgn. Eén-kind-politiek in China. Krijg je toch een tweede kind, dan wordt dat niet geregistreerd. Dan bestaat het kind dus niet voor de regering en heeft het geen recht op onderwijs, gezondheidszorg etc. Enorm hard en voor mij ook onvoorstelbaar. China is toch gebaseerd op het communisme waarbij iedereen gelijk is en voor elkaar zorgt

Woensdag 16 maart

Vanochtend Wuxi verlaten en doorgereisd naar Taizhou. Deze stad heeft 5,3 miljoen inwoners (inclusief de regio). Taizhou is de belangrijkste farmaciestad van de provincie Jiangsu.

Even wat informatie over de Chinese gezondheidszorg. In het vorige week door de Nationale Partij vastgestelde 5-jarenplan is ook de gezondheidszorg een belangrijk thema en er wordt ook 140 mrd euro voor uitgetrokken om het gezondheidssysteem te hervormen.

Daarvoor zijn vier actielijnen opgezet:

Verzekeringen en verlagen ziektekosten

De huidige verzekering is een soort rugzakje dat burgers in geval van ziekte kunnen aanspreken. Het is echter veel te weinig waardoor ongeveer de helft van de kosten nog zelf gedragen moet worden. Dat deel moet verlaagd worden tot ca. 30%. Daarnaast moeten de totale ziektekosten verlaagd worden. Dat kan door het (onnodig) voorschrijfgedrag van artsen aan te pakken. Nu besteden ziekenhuizen ca. 40% van hun budget aan medicatie, terwijl dat in Nederland bijvoorbeeld maar 10-15% is. Deze kosten moeten dus omlaag. Daarnaast worden drie nieuwe verzekeringsvormen ontwikkeld:

• Voor inwoners van het platteland
• Voor werknemers in steden
• Voor werklozen in steden

Basismedicatie; Er worden een aantal medicijnen in het basispakket genomen die voor iedereen beschikbaar moeten zijn en waarvoor de overheid de centrale inkoop doet. Bedrijven kunnen inschrijven via tender. Farmaciebedrijven worden daar erg onrustig van want alleen op prijs kan geconcurreerd worden. Mis je de boot, dan ben je voor een jaar de hele markt kwijt. Critici (=farmaciebedrijven) vinden het vooral oplossing voor korte termijn.

Scholing en opleiding; China kent nu geen eerstelijnszorg (huisartsen). Om de ziektekosten te verlagen en de kwaliteit van zorg te verhogen worden nu 60.000 huisartsen opgeleid en verpleegkundigen.

Herbouw ziekenhuizen; de ziekenhuizen worden ook gemoderniseerd. 40% van de ziekenhuizen heeft voor dit jaar bouw of (grote) verbouwplannen. Een aparte positie in China hebben de TMC (Traditional Chinese Medicin), dus de kruiden ed. Deze worden buiten China ook sterk gepromoot door de Chinese overheid. Europa en VS erkennen dit niet als medicijn, maar slechts als kruid. Ook in China neemt het belang ervan af. Chinezen lijken meer vertrouwen te hebben in Westerse geneesmiddelen.

Taizhou herbergt China Medical City (CMC, http://english.taizhou.gov.cn/art/2010/9/11/art_2003_68523.html). CMC is een mooi voorbeeld van de ambities en daadkracht van de Chinezen. Nog maar 5 jaar geleden is aan dit project begonnen en nu al is een terrein van 8 km2 gecontracteerd door gebruikers. In totaal is maar liefst 30 km2 gereserveerd. Alles wordt nieuw neergezet: gebouwen, congrescentra, wegen worden aangelegd etc. Als je vraagt wat hier eerst stond krijg je te horen dat daar huizen stonden, maar dat deze zijn weggehaald. Zo makkelijk gaat het hier ook. Dat geeft meteen de twee kanten van de Chinese medaille weer: enerzijds een enorme realisatiekracht door in korte tijd grote projecten te realiseren, anderzijds gaat het wel erg ten koste van alles wat op het pad komt.

Nu bevinden zich op CMC meer dan 300 medische bedrijven en is er vertegenwoordiging van 50 universiteiten. CMC is een nationale hub voor grote internationale en binnenlandse bedrijven. Deze ondernemingen onderzoeken of vervaardigen m.n. farmaceutische, biomedische en biochemische en bio-tech velden maar bijvoorbeeld ook stamcelonderzoek. Daarmee proberen ze een integrale oplossing te bieden: van onderzoek tot productontwikkeling en de daadwerkelijke productie. Om dit te realiseren haalt de Chinese overheid Chinezen terug die werkzaam zijn in farmacie in het buitenland (vaak VS). Zij hebben de kennis en worden door o.a. door middel van financiële prikkels weer teruggehaald.

We hebben twee bedrijven bezocht op het terrein. Daaruit bleek dat de bedrijven erg graag naar Europese markt willen, maar daar wel Europese partners en expertise voor nodig hebben.

Na een ceremonie bij de burgemeester was er een prachtige boottocht over een rivier. Veel mooie traditionele gebouwen. Wat mij betreft is Taizhou ook mooier dan Wuxi.

Dinsdag 15 maart

Het dag-nachtritme nog niet gevonden. Om 4.00 uur Chinese tijd (21.00 uur in Nederland) ben ik klaarwakker. Om vijf uur maar opgestaan en mail weggewerkt en om 6.00 uur gaat zwembad open. Ik was de eerste klant daar vanochtend…

Daarna eerst  naar Jiangnan University geweest. Deze universiteit herbergt o.a. de School of Food Science & Technology en de School of Medicine and Pharmaceuticals. Voor het FHF-programma van de 5-sterrenregio dus een erg interessante omgeving.

De universiteit heeft zo’n 25.000 studenten waarvan 2.000 food&technology. Er zijn in China veel studierichtingen rond food. Niet verwonderlijk omdat dit een van het belangrijkste maatschappelijke thema is. Denk bijvoorbeeld aan voedselveiligheid (het Melamine-schandaal in zuigelingenmelk) en functional food. De laatste sluit naadloos  aan bij de speerpunten van de 5-sterrenregio. China heeft, mede door de geneeskrachtige kruiden, een lange traditie in functionele ingrediënten. De wetenschappelijke onderbouwing ervan ontbreekt echter en die vinden wij in het westen wel belangrijk. De erkenning van de Chinese autoriteiten stelt voor de Europese warenautoriteiten echter niets voor. Toch zit er veel kennis van producten in China. Zou mooi zijn als we studies naar Functional Food kunnen bundelen.

Voor mij had deze universiteit in Wuxi speciaal tintje omdat mijn broertje daar 4 jaar geleden ook gestudeerd heeft. Hij studeerde toen bij AVANS-Hogeschool die ook samenwerking heeft met deze universiteit. Ik krijg nu dus beeld bij zijn verhalen. Er zitten ongeveer 100 buitenlandse studenten op deze universiteit. AVANS heeft bij dit bezoek verkend of er nog meer samenwerkingsmogelijkheden zijn.

Daarna een bedrijfsbezoek bij Sinorey Foods of Nutricia (www.sinorey.com). Sinorey Foods is een “wetenschappelijk onderbouwde” fabrikant en leverancier van functionele ingrediënten en voedingsenzymen voor diverse levensmiddelenformuleringen.

In Wuxi zijn naast food- en biotechbedrijven ook interessante ondernemingen op het gebied van Life Science. Op het Wuxi Life Science Technology park zitten 250 bedrijven, waaronder 50 medicijnenproducenten en 161 producenten van medische hulpmiddelen en apparaten. Enkele belangrijke bedrijven zijn Pfizer, Astra Zeneca, Huarui en Pharmatech.

’s Middags vindt het belangrijke investment seminar plaats. Hiervoor worden een aantal CEO’s (Chinezen kicken enorm op titels) van Chinese bedrijven uitgenodigd die door ons geïnformeerd worden over de provincie Noord-Brabant en de mogelijkheden aldaar. Ik heb een presentatie gehouden over de wijze waarop 3 O-samenwerking in Nederland georganiseerd is, wat de waarde ervan is voor het bedrijfsleven. In China is de rol van de overheid veel groter dan in Nederland en dat betekent dat Chinese bedrijven die zich in Nederland vestigen zich ook anders moeten opstellen in het netwerk van publiek-privaat-onderwijs/kennis.

Het is een hele lange zit van meer dan 4 uur met tal van presentaties. Maar de Chinezen zijn erg geïnteresseerd in Nederland en willen maar wat graag verbinding met ons maken. Ik denk dat Nederlandse ondernemers allang waren weggelopen of waren gaan “smartphonen”. De Chinezen zijn enorm leergierig en zogen alle info op. Toch mentaliteitsverschilletje…

Ik had mijn presentatie vorige week (in het Engels) gemaakt en doorgestuurd. Voor de handigheid was deze door de organisatie vertaald in het Chinees. Dus dat valt wel even tegen als je naar een dia kijkt en denkt wat zou daarop gestaan hebben… Ik had wel een Engelstalige print bij me, maar dat was door kleine letters niet echt leesbaar. Viel dus niet mee.

Een aantal delegatieleden heeft vandaag weer een matchmakingbijeenkomst gehad met Chinese bedrijven. Ze zijn erg enthousiast. ,want ze hebben een aantal  perspectiefrijke contacten gelegd.

Vanavond koffers pakken. Morgen reizen we door naar  Taizhou (ca. 3 uur in de bus).

Maandag 14 maart

Vandaag eerst Kick-off meeting met tips, do’s & don’ts rond zakendoen in China. Veel info gekregen over Chinese economie van Consulaat, ondernemers en dienstverleners.

Even wat gegevens over China:

China heeft 1,3 mrd inwoners (ieder jaar worden 16 miljoen Chinezen geboren…) en is tweede economie ter wereld. Echter, wanneer je welvaart per capita omslaat staat China slechts de 95^e ter wereld met een jaarinkomen van omgerekend nog geen 6.500 USD.

Belangrijk nu is het nieuwe 5-jarenplan van de Chinese overheid. De speerpunten hierin zijn:

• Toenemende en eerlijke welvaart
• Hogere in de waardeketen komen: van “made in China” naar “created in China”. Dat zie je o.a. terug in de groei van R&D-activiteiten. Dit groeit jaarlijks met 20%.

Nederland is belangrijke handelspartner van China (de tweede van Europa met 22 mrd import en 4,6 mrd export).

Rond het zakendoen in China kregen we enkele tips, zoals:

• Een handtekening onder een contract is geen eindpunt, maar hooguit tussenstation. Het wordt pas serieus als je ook overheidsstempel gekregen hebt.
• Relatie gaat voor de inhoud (het gaat er niet om wat je kent, maar wie je kent). Geldt in Nederland toch ook…
• Deuren van bedrijven gaan open via Government – Government contacten. Daarom is bestuurlijke handelsmissie als deze ook zo belangrijk voor bedrijfsleven.
• Zaken doen met Chinezen vergt lange adem. West-Europeanen zijn veel te ongeduldig. Je moet investeren in de relatie en niet voor de quick-wins gaan.

 De groei van de Chinese economie levert enkele grote vraagstukken op. Zo dreigt een voedseltekort. Men is in toenemende mate afhankelijk van andere delen van de wereld voor m.n. extensieve teelten. De grote uitdaging is dan ook hoe ze de miljoenen inwoners gaan voeden. Hierbij streeft men om zelfvoorzienend te worden voor de graanteelt (120 miljoen ha nodig).

Daarnaast wil men milieuvervuiling tegengaan. Gisteren in busreis van Shanghai naar Wuxi viel ook op de groei ten koste gaat van de natuur; vieze lucht en  vervuilde rivieren.

Een ander thema is alles wat met foodsafety te maken heeft. Denk hierbij o.a. aan MKZ, vogelgriep, antibiobtica- en hormonengebruik in veehouderij en gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Men zoekt in toenemende mate oplossingen voor deze vraagstukken. Oplossingen die voor een belangrijk deel in Nederland – en zeker ook in Noordoost-Brabant – voor handen zijn.

De gezondheidszorg staat ook voor grote uitdagingen met een sterk vergrijzende bevolking (komt o.a. door één-kind-politiek) en toenemende “westerse” zieken zoals obesitas (ja, ook hier een MacDonalds en KFC).

De farmacie wordt sinds jaar en dag door Amerika gedomineerd. China is echter flink in opkomst en inmiddels al derde speler ter wereld. De verwachting is dat in 2025 China nr. 1 is.

Een van de belangrijkste oplossingsrichtingen is het ketendenken en het opereren in clusters en netwerken. Ze beseffen dat veel vraagstukken niet meer door individuele partijen (overheid of bedrijfsleven) opgelost kunnen worden. Daar is keten voor nodig. Dat past ook prima bij 3O-benadering van de 5-sterrenregio.

Deze eerste ochtend heeft dus al veel raakvlakken blootgelegd tussen de kernthema’s hier in China en de speerpunten in de 5-sterrenregio. Kansen volop!

Maandagmiddag hadden we een aantal (door de gemeente Wuxi) georganiseerde toeristische bezoekjes. Dat waren de standaard toeristische attracties en vond ik niet zo interessant. Wij wilden graag het “echte China” zien en na afloop daarvan was er nog een uurtje om zelf iets te doen. Met een klein groepje zijn we de kleine steegjes ingelopen en kwamen uit bij een overdekt marktje. Allerlei etenswaren werden uitgestald, supervers (de kippen en de vis werd geslacht waar je bijstond). Mooi om te zien hoe dicht deze mensen bij hun eten staan. Qua hygiëne was het uiteraard niet super: vlees werd niet gekoeld en lag op een vieze houten plan.

’s Avonds werd de samenwerkingsovereenkomst bekrachtigd tussen de gemeente Den Bosch en Wuxi. Een flink ceremonieel vertoon met aansluitend een officieel diner.

De loco-burgemeester van Wuxi wilde tijdens het diner steeds weer met een proost de  overeenkomst vieren. Ik zat aan zijn tafel dus elke keer moesten wij meedoen met een lokaal goedje van 46% alcohol…

Ik heb mijn ogen uitgekeken bij de ceremoniële zaken. Het is een behoorlijke poppenkast, maar als je dan hoort hoe belangrijk de rol van de overheid hier is en hoe zij deuren voor bedrijven openen, dan besef je dat dit wel dé manier is in China.

Zondag 13 maart

Aangekomen in Shanghai. Dorpje met ca. 20 miljoen inwoners. Dat is dus 5000 keer zo groot als mijn eigen Helvoirt en 133 keer zo groot als ‘s-Hertogenbosch. Bij deze aantallen kun je je weinig voorstellen.

Wat opvalt is dat er enorm veel gebouwd wordt: Nieuwe flats, nieuwe wegen. Niet praten maar doen is het devies.

Vanaf vliegveld gaan we gelijk door naar Wuxi, op ca. 125 km van Shanghai. Wuxi heeft ca. 4,5 miljoen inwoners en Wuxi heeft in 2007 een intentieovereenkomst gesloten tot samenwerking met de gemeente ’s-Hertogenbosch. Wuxi is onder meer een bijzonder interessante stad vanwege de in de stad aanwezige sterke bedrijfssectoren elektronica en ICT, electromachinefabrieken en auto-industrie, biotechnology en pharmaceutische industrie. Wuxi heeft een universiteit (Southern Yangtze University) met o.a. een Department of Medical Science, Department of Art, Department of International studies, etc.

Zaterdag 12 maart

Vandaag vertrokken voor bestuurlijke en handelsmissie naar China. Het reisgezelschap (25 personen) bestaat uit bestuurders van de gemeenten ‘s-Hertogenbosch, Oss en Boxmeer, zorginstellingen, dienstverleners en bedrijven. De focus ligt  op de sectoren Food-Health-Farma

Waarom naar China? De steden en gebieden die we bezoeken zijn erg actief op sectoren Food-Health-Farma. Er zijn grote campussen gevormd waar bedrijven en kennisinstellingen samenwerken. Daar kunnen we  als regio Noordoost-Brabant van leren en ook over de trends en ontwikkelingen die zij in deze sectoren doormaken. Voor de bedrijven die meegaan bij deze missie worden deuren geopend bij Chinese partners en overheden en worden er relaties gelegd. Daarnaast gaan we met Chinese bedrijven in gesprek om hen te interesseren voor de regio Noordoost-Brabant.

Vanaf Den Bosch met de bus naar Schiphol. Daarna rechtstreekse vlucht naar Shanghai.

Nog wat laatste instructies gekregen, waaronder “niet zingen onder de douche” (dit ivm waterkwaliteit en de redenering dat wanneer je zingt onder de douche, je ook water binnenkrijgt…).

De vlucht duurt ca. 11 uur.