Bouwen aan samenwerking die werkt: het Mentaal Gezondheidsnetwerk Amstelland

Ook in de regio Amstelland werken huisartsenzorg, geestelijke gezondheidszorg (ggz) en het sociaal domein samen aan het ontwikkelen van een Mentaal Gezondheidsnetwerk (MGN), een initiatief dat voortkomt uit het Integraal Zorgakkoord (IZA). Het doel is om inwoners met een hulpvraag sneller op de juiste plek te kunnen helpen, de druk op de huisartsenzorg en ggz te verminderen, en betere samenwerking te creëren tussen huisartsen, de ggz en het sociaal domein. Vanuit mijn rol als vervangend projectleider en adviseur begeleid ik de ontwikkeling van dit netwerk in de regio Amstelland.

Ontwikkeld vanuit de praktijk

Wat dit project bijzonder maakt, is dat het niet vanuit een blauwdruk wordt opgebouwd, maar door de professionals zélf en met oog voor de lokale context ontwikkeld wordt. Huisartsen, ggz-professionals, maatschappelijk professionals en ervaringsdeskundigen geven samen vorm aan hoe het netwerk eruitziet. Ze bepalen hoe het verkennend gesprek, een van de nieuwe functies van het MGN wordt gevoerd, welke werkafspraken helpend zijn en hoe de regie bij de inwoner blijft. Het gesprek werkt vanuit Positieve Gezondheid, kijkt breed naar iemands situatie, en mondt uit in een advies dat samen met de inwoner wordt geformuleerd. 

Die praktijkgerichte aanpak werkt. In Amstelveen Noord hebben we de afgelopen periode geëvalueerd waaruit bleek dat de samenwerking tussen domeinen groeit en dat professionals elkaar, zowel lokaal als regionaal, steeds beter leren kennen. Dat is een van de mooiste opbrengsten van dit traject tot nu toe: domeinen die voorheen langs elkaar heen werkten, vinden nu de weg naar elkaar.

De complexiteit zit in het systeem

Toch is het geen eenvoudig traject. De grote uitdaging is dat de praktijk en de systeemwereld ver uit elkaar liggen. Professionals ontwikkelen samen een werkwijze die aansluit op wat zij dagelijks tegenkomen, maar tegelijkertijd moeten zij die inbedden in systemen, financieringsstructuren en beleidsprocessen die niet op elkaar zijn aangesloten. Denk aan ICT-systemen die niet met elkaar kunnen communiceren, complexe financieringsstromen en processen die eigenlijk eenvoudig zouden moeten zijn, maar door bureaucratie complex worden. De structurele financiering na 2028 is daarbij een serieus vraagstuk.

Die spanning tussen wat in de praktijk goed werkt en wat het systeem toelaat, vertraagt de ontwikkeling en vraagt voortdurend om pragmatisme en doorzettingsvermogen, van de professionals, de betrokken organisaties én van mij als projectleider.

Stap voor stap sterker

Ondanks die complexiteit in het systeem wordt het MGN Amstelland in de praktijk stap voor stap concreter. Elke evaluatie leidt tot verbeteringen: een scherpere gespreksleidraad, gerichte training voor verkenners, betere werkafspraken en daarmee betere adviezen voor inwoners. Niet vanuit een ideaalplaatje, maar vanuit wat de praktijk leert. Nu is het de kunst om ook de systeemwereld mee te krijgen en te zorgen voor de juiste randvoorwaarden zodat deze positieve ontwikkeling duurzaam geborgd wordt.